Eğri Minare (Kızıl Minare) — Aksaray

Aksaray'ın yazları sıcak ve kurak geçtiği düşünülürse, Eğri Minare'yi ziyaret için Nisan-Mayıs ile Eylül-Ekim ayları en konforlu dönemi sunar. Bu aylarda hava ılıman, kalabalık ise görece az olur. Yaz ortasında öğlen saatlerinde taş zemin ve tuğla yüzeyler oldukça ısındığından sabahın erken saatlerini tercih etmek daha akıllıca olur. Kış aylarında ise minare karla buluştuğunda son derece fotoğrafik bir görünüm kazanır; ancak soğuk ve rüzgarlı havalara hazırlıklı olunmalıdır.

Eğri Minare, Aksaray'ın tam merkezinde Nevşehir Caddesi üzerinde konumlanır; şehri biraz tanıyan biri için yürüyerek bulmak zor değildir. Aksaray Şehirlerarası Otobüs Terminali'nden şehir içi minibüslerle merkeze ulaştıktan sonra birkaç dakikalık yürüyüşle minarenin yanına varılabilir. Kapadokya'dan (Nevşehir, Göreme) günübirlik gelenler için Aksaray yaklaşık 1-1,5 saatlik bir yolculuk mesafesindedir. Araçla gelenler Nevşehir Caddesi çevresindeki yan sokaklarda park yeri bulabilir.

Eğri Minare, adından da anlaşılacağı üzere fotoğraf tutkunları için biçilmiş kaftandır. Eğimi en belirgin biçimde hissettiren açı, minarenin güneydoğu cephesinden elde edilir; buradan çekilen karelerde eğiklik çarpıcı biçimde öne çıkar. Yanındaki Ulu Cami ile birlikte kompozisyon oluşturmak, yapıya tarihsel bağlamını kazandırır. Altın saat olarak bilinen gün batımı öncesi ışıkta kırmızı tuğlalar adeta kor gibi parlar; bu saatte çekilen fotoğraflarda renk doygunluğu doğal olarak artar. Geniş açılı bir objektif, minarenin tamamını ve çevresini tek kareye sığdırmak için en işlevsel seçenek olacaktır.

Eğri Minare'nin hemen çevresindeki Aksaray merkezi, şehrin en yoğun esnaf lokantaları ve kahvaltı salonlarının bulunduğu bölgedir. Aksaray mutfağının öne çıkan lezzeti olan testi kebabı ve Aksaray tandır eti bu semtteki köklü lokantalarda bulunabilir. Öğle aralarında esnaf lokantalarının günlük menüsü hem ekonomik hem de doyurucudur. Minareden yürüme mesafesindeki çay bahçeleri ise kısa bir mola için idealdir.

Eğri Minare, Aksaray şehir merkezindeki tarihi yapılarla birleştirilerek güzel bir yürüyüş rotasına dönüştürülebilir. Önce Ulu Cami'yi ziyaret edin; minare zaten hemen yanı başındadır. Ardından birkaç dakika yürüyerek Aksaray Arkeoloji Müzesi'ne geçin; burada Selçuklu dönemine ait eserleri görmek minarenin tarihsel bağlamını pekiştirir. Güne biraz daha zaman ayırabilecekler için Aksaray'ın yakınındaki Sultan Hanı Kervansarayı da aynı Selçuklu mirasının bir parçasıdır ve yaklaşık 45 km mesafededir. Kapadokya güzergahındaysanız bu rotayı Aksaray üzerinden geçerken kolayca programa ekleyebilirsiniz.

Eğri Minare aktif bir dini yapının parçasıdır; bu nedenle namaz vakitlerinde çevrede saygılı bir tutum beklenir. Dış cephe her saatte özgürce fotoğraflanabilir. Yapının iç kısmına erişim her zaman mümkün olmayabilir; ziyaret planlarken bunu göz önünde bulundurmak gerekir. Minare çevresindeki kaldırım dar ve düzensiz olabildiğinden rahat yürüyüş ayakkabısı tercih edilmesi önerilir. Aksaray merkezinde otopark imkânı sınırlı olduğundan araçla gelenler için yakın sokaklara erken saatte park etmek daha pratik olur.

Eğri Minare, Anadolu Selçuklu Sultanlığı döneminde 1221-1236 yılları arasında inşa edildiği kabul edilmektedir. Osmanlı dönemine ait 1628 tarihli bir ferman suretinde de adı geçen yapı, yüzyıllar boyunca Aksaray'ın değişmez simgelerinden biri olmuştur. Minarenin karakteristik kırmızı rengi, Horasan harcıyla birleştirilen pişmiş tuğlalardan kaynaklanır; bu malzeme seçimi Selçuklu mimarisinin Orta Anadolu'daki en belirgin özelliklerinden biridir. Dört köşeli kaide üzerinde yükselen silindirik gövde, ince bir silmeyle iki bölüme ayrılır ve dönemin estetik anlayışını yalın biçimde yansıtır. Yapılan akademik araştırmalar, minaredeki eğilmenin zemin hareketlerinden kaynaklandığını ve artık ilerleme göstermediğini ortaya koymuştur.