Bimarhane Medresesi (Darüşşifa) – Amasya

Bimarhane, Farsça kökenli bir kelime olup akıl hastanesi anlamına gelir. Amasya'daki bu yapı ise salt bir akıl hastanesi olmanın çok ötesinde; tıp eğitimi veren, hastaları tedavi eden ve döneminin en gelişmiş sağlık anlayışını yansıtan bir külliye niteliği taşımaktadır. 1308-1309 yılları arasında İlhanlı hükümdarı Sultan Mehmet Olcaytu'nun eşi İlduz Hatun adına inşa ettirilen yapı, mimar Anber bin Abdullah'ın elinden çıkmıştır. Vakfiyesinin 1312 yılında düzenlendiği bilinmektedir. Yapı, İlhanlılar döneminden Amasya'ya miras kalan tek eser olması bakımından ayrı bir değer taşımaktadır.

Günümüzde Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi olarak hizmet veren yapı, 15. yüzyılın ünlü Osmanlı hekimi Şerafeddin Sabuncuoğlu'nun adını taşımaktadır. Sabuncuoğlu, bu medresede yetişmiş ve tıp tarihine geçen eserlerini burada kaleme almıştır.

Amasya'yı ve Bimarhane Medresesi'ni ziyaret için en uygun dönemler Nisan-Mayıs ile Eylül-Ekim aylarıdır. Bu dönemlerde hava ılıman, turistik yoğunluk ise görece düşüktür. Yaz aylarında şehir canlanır; ancak özellikle temmuz ve ağustos sıcakları avlu içindeki gezinizi kısaltabilir. Kış aylarında ziyaret saatleri kısalabilir ve bazı müze bölümleri sınırlı hizmet verebilir. Fotoğraf çekmek isteyenler için sabahın erken saatleri, taç kapıya vuran ışık açısından oldukça avantajlıdır.

Bimarhane Medresesi, Amasya şehir merkezine yürüme mesafesindedir. Yalıboyu evlerinin arka kesiminden başlayan kısa bir yürüyüşle ulaşılabilir. Şehir içi dolmuş ve minibüslerle merkeze geldikten sonra yapıya kolaylıkla yürünebilir. Ankara, Samsun veya Sivas'tan Amasya'ya otobüs seferleri mevcuttur; otogardan şehir merkezine minibüs ya da taksiyle ulaşım sağlanabilir. Araçla geliyorsanız, tarihi çarşı bölgesine yakın kısımlarda sınırlı park imkânı bulunmaktadır; bu nedenle aracınızı biraz uzağa bırakıp yürümeniz daha pratik olabilir.

Bimarhane Medresesi, mimari fotoğrafçılık için son derece zengin bir mekândır. Taç kapı, yapının en etkileyici ve en çok fotoğraflanan noktasıdır; 1950'lerdeki onarıma rağmen özgün süsleme unsurlarını büyük ölçüde korumaktadır. Avlunun ortasından çekilen geniş açılı kareler, revakların simetrik dizilişini ve tonoz örtülü mekânları aynı karede yakalamaya olanak tanır. Sabah saatlerinde doğudan gelen ışık, taş yüzeylerdeki dokuyu belirginleştirir. Müze içindeki sergi alanları da tıp tarihi temalı belgesel fotoğrafçılık için ilgi çekici detaylar barındırır.

Amasya mutfağı, ziyaretçilere unutulmaz lezzetler sunar. Bimarhane'ye yakın Yalıboyu ve çarşı bölgesinde çok sayıda yerel lokanta bulunmaktadır. Amasya elması ile yapılan tatlılar ve şerbetler şehrin simgesi hâline gelmiştir. Yerel hamamböceği çorbasını merak edenler için şakası bir yana; gerçek anlamda denenmesi gereken lezzetler arasında mantı, keşkek ve Amasya usulü börek sayılabilir. Yeşilırmak kıyısındaki kafe ve restoranlar, tarihi dokuyla iç içe geçmiş keyifli bir yemek deneyimi sunar.

Amasya'yı tek günde gezmek isteyenler için Bimarhane Medresesi, güzel bir başlangıç noktası olabilir. Sabah erken saatte yapıyı ziyaret ettikten sonra yürüyerek Yalıboyu Osmanlı evlerine geçebilirsiniz. Öğleden önce Amasya Müzesi'ni ziyaret etmek, şehrin tarih katmanlarını daha iyi anlamanızı sağlar. Öğle yemeğinin ardından Yeşilırmak'ın karşı yakasına geçerek Kral Kaya Mezarları'na tırmanabilirsiniz. Akşam saatlerinde ise ışıklandırılmış Yalıboyu evlerini Yeşilırmak kıyısından seyretmek, Amasya'nın en romantik anlarından birini yaşatır. Kapı Ağası Medresesi ve Mehmet Paşa Camii de güzergâha eklenebilecek diğer durak noktalarıdır.

Yapı bir müze olarak hizmet verdiğinden giriş biletini almayı unutmayın; MüzeKart sahipleri ücretsiz yararlanabilir. Ziyaret saatlerinin mevsime göre değişebildiğini göz önünde bulundurarak önceden resmi kanallardan teyit etmenizi öneririz. Avlu ve revak zeminleri taş döşeli olup ıslak havalarda kaygan olabilir; rahat ve kaymaz tabanlı ayakkabı tercih edin. Fotoğraf çekerken diğer ziyaretçilerin deneyimini olumsuz etkilememek adına tripod kullanımını müze yönetimiyle önceden netleştirin. Yapının bazı bölümlerine erişim kısıtlı olabilir.